Copilot, een vraag voor een vriendin van mij met een groot probleem. Zij heeft een 'aannemer' c.q. klusjeman in de arm genomen die een groot bedrag heeft gekregen als aanbetaling. In goed vertrouwen. Red flag: wel naar een bankrekening, maar zonder factuur. Hij levert nu al maanden nagenoeg geen werk, veroorzaakt vooral schade. Bij nader onderzoek blijkt de man ongunstig bekend te staan. De man is een con-artist. Wat zijn doorgaans de kansen als je tegen zo iemand een proces wil beginnen?

Antwoord:

De korte versie: de kansen zijn reëel, maar het traject is vaak lang, kostbaar en emotioneel belastend — en het succes hangt sterk af van bewijs, verhaal, en de verhaalsmogelijkheden van de dader. En bij con‑artists zit precies daar de pijn: ze zijn vaak uitstekend in het wegmaken van geld, verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid.

🎯 Kernpunt: wat bepaalt de “kans” in dit soort zaken?

Niet zozeer of je gelijk hebt — dat is meestal vrij duidelijk — maar:

1. Bewijs van betaling en opdracht

  • Bankoverschrijving: ✔️

  • Geen factuur: problematisch, maar geen showstopper.

  • WhatsApp‑berichten, e-mails, foto’s van werkzaamheden, afspraken, offertes, sms‑jes: dit alles telt mee.

In Nederland is de drempel voor bewijs vrij laag: alles wat aannemelijk maakt dat er een overeenkomst was, is bruikbaar.

2. Aantoonbare schade

  • Slecht werk

  • Niet geleverd werk

  • Extra kosten om het te herstellen

  • Eventuele bijkomende schade (bijv. lekkage, kapotte materialen)

Een onafhankelijke bouwkundige of erkend aannemer kan een schaderapport maken. Dat is vaak cruciaal.

3. Verhaalsmogelijkheden

Dit is de echte bottleneck bij con‑artists.

Veel van deze figuren:

  • hebben geen BV (dus privé aansprakelijk, maar vaak weinig vermogen)

  • hebben schulden of lopende procedures

  • zijn “onvindbaar” of wisselen adressen

  • hebben geen officiële bedrijfsstructuur

  • leven van contante betalingen en verdwijnen zodra er druk komt

Je kunt dan een zaak winnen, maar niets kunnen innen.

⚖️ Wat zijn de juridische routes — en hoe kansrijk zijn ze?

1. Civiele procedure (kantonrechter)

  • Relatief laagdrempelig

  • Kans op gelijk is vaak best hoog als er bewijs is

  • Maar: het vonnis moet nog worden geïnd

  • Kosten: €500–€2.000 (afhankelijk van advocaat, griffierecht, deskundigenrapport)

2. Incassobureau / deurwaarder

  • Kan werken als de man een officieel adres heeft en inkomen

  • Maar bij con‑artists: vaak weinig te halen

  • Incasso zonder vonnis heeft beperkte kracht

3. Strafrechtelijke aangifte (oplichting)

Dit is interessant, want:

  • Oplichting is een misdrijf

  • De politie neemt dit soms wél op als er een patroon is

  • Strafrecht kan druk zetten die civielrecht niet heeft

Maar:

  • De politie is selectief

  • Ze pakken vooral zaken met meerdere slachtoffers of grote bedragen

  • Het is geen route om snel geld terug te krijgen

4. Geschillencommissie / bouwgaranties

Waarschijnlijk niet van toepassing, want:

  • Geen factuur

  • Geen erkend aannemer

  • Geen garantiecertificaat

đź“Ś Realistische inschatting

Op basis van wat je beschrijft (grote aanbetaling, geen factuur, slechte reputatie, maanden geen werk):

Kans op gelijk in een civiele zaak:

Hoog, mits er communicatie en betalingsbewijs is.

Kans op daadwerkelijk geld terug:

Laag tot middelmatig — afhankelijk van:

  • of hij officieel inkomen heeft

  • of hij traceerbaar is

  • of hij al schulden heeft

  • of hij een bedrijf heeft dat juridisch aanspreekbaar is

Kans dat strafrecht iets doet:

Middelmatig — stijgt sterk als er meerdere slachtoffers zijn.

🧭 Wat is doorgaans het verstandigste pad?

  1. Alles documenteren Berichten, foto’s, betalingen, afspraken, schade.

  2. Een bouwkundig schaderapport laten maken Kost meestal €250–€500, maar is goud waard.

  3. Een formele ingebrekestelling sturen Per aangetekende brief. Juridisch noodzakelijk.

  4. Checken of er andere slachtoffers zijn Dit vergroot de kans op strafrechtelijke actie.

  5. Pas daarna beslissen: civiel of strafrecht Een advocaat kan in een half uur al inschatten of er iets te halen valt.

💡 Niet‑juridisch maar belangrijk

Con‑artists floreren op schaamte en stilte. Het helpt enorm om:

  • ervaringen te delen

  • reviews te plaatsen

  • anderen te waarschuwen

  • te kijken of buurtgenoten hem kennen

Dit vergroot de druk en soms leidt dat tot een “schikking” — niet uit moraliteit, maar uit angst voor reputatieschade.

 

đź“Ś Mijn vraag aan jou (voor een concretere inschatting)

Welke van deze drie situaties lijkt het meest op haar geval?

  1. Hij heeft een officieel bedrijf (KvK), website, adres, en werkt vaker in de buurt.

  2. Hij heeft een KvK‑inschrijving maar is feitelijk een solist die overal losse klusjes doet.

  3. Hij werkt volledig informeel, zonder KvK, zonder facturen, en leeft van contante of losse bankbetalingen.

Het verschil tussen 1, 2 en 3 bepaalt ongeveer 70% van de juridische haalbaarheid.